حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
589
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
شاه فرمودند ، من خواب ديدم پولى براى من آورديد و فرموديد ، امام اين پول را براى پادشاه اسلام فرستاده است . آن مجلس به يك شكلى گذشت . از آن روز به بعد ، جناب سيد بناى مجلس و اجتماع و كنكاش را گذاشت . متصل مشغول هستند ، قدرى اگر طول بكشد ، پرجمعيت بيفزايند ، انشاء الله كار از پيش ببرند . تا حال خوب ايستادند . محركين هم معتبراند . چيزى كه هست ، آدمى كه خرج كند و پولى بدهد ، در ميان نيست ؛ اين كار هم خرجى دارد . فدوى اين دو سه روزه يك مجلس خدمت آقا خواهم رسيد ، و بعضى پيغامات هست بايد برسانم كه سرد نشوند و بدانند ما هم حاضر هستيم . اگر خداوند تفضل كند ، انشاء الله اين مردم آسوده خواهند شد . ديگر كار به هر كجا برسد ، عرض خواهم كرد . كار شعاع السلطنه « 24 » مشكل است به هم بخورد . بعد از تلگراف حضورى و شروطى كه كردند و همه را شاهزاده على الظاهر قبول كرد ، كارش محكم شده است ؛ تا ترتيب سفر فرنگ چه شود . انشاء الله عاقبت امور بخير است . حضرت اجل نظام السلطنه را باز آن خيالاتى كه فرمايشاتى مىفرمودند گرفته است ؛ باز بناى رفتن قزوين دارند ، از كسى هم حرف نمىشنوند . سه فقره تلگراف رمز كه به وزير خارجه كرده بودند ، بدست آوردم و در لف عريضه فرستادم كه ملاحظه فرمائيد اين مرديكه « 25 » چه چيزها تلگراف مىكند . زياده عرضى نيست . پيوست دوم استخراج تلگراف رمز بوشهر حضور مبارك حضرت مستطاب اجل افخم اعظم عالى بندگان آقاى مشير الدوله روحى فداه ؛ روزنامهء تلگرافى ، به كلى عكس تصديق كتبى تلگرافچى است كه در پست است . قريب پنجاه نفر مسلح ، به حكم سالار معظم در كارگزارى ريخته ، تفنگ انداختند ، جاى تير بر در و ديوار هست ؛ داخله و خارجه ديده و نوشتهاند و با پست تقديم شد . تفنگ و آدم از كجا دارم و كى ديد و كجا كشيدم كه برود عذر تفنگ كشيدن بخواهد . مأمورين خارجه و داخله مىدانند كه به حكم سالار معظم ، غفلتا به كارگزارى ريخته ، فضيحت كردند ؛ تحمل كردم . اينجا هركس ، اين حركت سالار را تقبيح مىكند و فدوى را تحسين . معهذا ، ايشان در حضور مبارك ، به حق جلوه كردهاند و فدوى مقصر . از مأمورين گمرك و فرنگىها و علما بپرسيد . تحقيق بفرمائيد ، اگر ذرهاى خلاف كرده باشم ، عفو نفرمائيد بلكه ، هم عزل و هم سياست سخت بفرمائيد تا عبرت هركس بشود . خدا روا ندارد كه بدنام تفنگ كشيدن باشم . راضى نشوند كه به تحقيق و ثبوت . . . و . . . « 26 » ترضيه
--> ( 24 ) - ملك منصور ميرزا شعاع السلطنه پسر مظفر الدين شاه . ( 25 ) - منظور امان الله خان احتشام انور كارگزار بوشهر است . ( 26 ) - يك كلمه خوانده نشد .